مقدمهء مصحح در نيمهء دوم قرن چهارم كه از نظر پيدايش كتب اساسى وشكل‌گيرى آرا وآداب مهمترين ادوار تصوف اسلامى بشمار مىرود ، أبو عبد الرحمن سلمى از برجسته‌ترين شخصيتهاست . نه فقط بسبب كثرت آثارش كه تعداد آنها به گفتهء نويسندهء زندگينامه‌اش أبو سعيد خشّاب 700 جزء در تصوف و 300 جزء در حديث بوده [ 1 ] ، بلكه بعلت رواج ومقبوليت آنها ؛ كه خصوصا قابل توجه است . واز اين جهت بر حكيم ترمذى ( متوفى 285 ) عارف بسيار تأليف قرن سوم نيز برترى دارد . نوشته‌اند كه هم در زمان حيات سلمى نسخه‌هاى خطى آثارش به ثمن گزاف فروخته مىشد [ 2 ] . أهل علم وعرفان براي استماع واخذ اجازهء روايت آثارش اشتياقها مىنمودند ورنجها مىبردند [ 3 ] . اقبال به استماع آثارش چندان بود كه در سال 384 در رى به هنگام قراءت واملاى كتاب تاريخ الصوفيهء أو از كثرت ازدحام خلق كودكى درگذشت [ 4 ] . ولى اين قبول ورواج بيشتر شامل كتابهاى اصلى وبزرگ أو ، حقايق التفسير وتاريخ الصوفية وطبقات الصوفية ، بوده است . وظاهرا بسيارى از رساله‌هاى كوچك أو بدان حد محل توجه واعتنا نبوده است . يكى از آن رساله‌هاى در كنج خمول مانده درجات المعاملات است كه اينك براي اولين بار به تصحيح وطبع آن اقدام مىشود . اين رساله در توضيح وتبيين برخى از اصطلاحات صوفيه است كه سلمى آن‌چنان كه خود اشاره كرده آن را به خواهش كسى ، از ياران يا مريدان ، نوشته است . مجموعا چهل وچهار اصطلاح در اين رساله به ايجاز واختصار تعريف شده است . البتة مقصود از تعريف در اينجا - آن‌چنان كه معمول صوفيه است - نه تعريف منطقي جامع ومانع است بلكه تعبيراتى است

--> ( 1 ) . سير أعلام النبلاء ، ج 17 ص 247 . ( 2 ) . أبو سعيد خشاب پس از اشاره به مقبوليت نسخ آثار سلمى مىگويد : من خود نسخه‌اى از آثار أو را كه به خط بد نيز نوشته شده بود 20 دينار خريدم ( سير اعلام ، ج 17 ص 248 ) . ( 3 ) . نمونه‌هايى از آنها را ذهبي به روايت خشاب در سير أعلام النبلاء ( همان صفحات ) نقل كرده است . ( 4 ) . سير اعلام ، ج 17 ص 248 .